Kweeperengelei met gember en kardemom

Jam of gelei maken is een ideale manier om langer te kunnen genieten van de lekkere smaak van rijp seizoensfruit. En aangezien kweeperen in deze periode volop in het seizoen zijn, is dit het moment om een verse lading op te pikken en kweeperengelei te maken.

Met hun subtiele, naar peer en rozen neigende smaak, leveren kweeperen in hun eentje al een heerlijke gelei op. Maar omdat ze ook heel goed combineren met andere vruchten en specerijen, wordt het extra lekker als je er nog een paar smaakmakers aan toevoegt. In deze frisse variant heb ik de smaak van de kweeperen aangevuld met de citrussmaak van citroen en kardemom, wat geschaafde gember voor extra pit en kaneel om het geheel warm en vriendelijk te maken. Met een paar potten hiervan in de kast kun je de rest van de winter genieten. En als je in een gulle bui bent en de gelei in mooie potjes stopt, is het ook nog eens een leuk kerstcadeau.

kweeperengelei

Zelf jam maken is eenvoudiger dan je misschien denkt. Er komt een beetje scheikunde bij kijken als je je fruit wilt veranderen in een goed gestolde, smeerbare gelei, maar in de praktijk is het eigenlijk helemaal niet zo ingewikkeld. Alles wat je nodig hebt, is je fruit, suiker, pectine en een beetje zuur om de boel te activeren.

Te beginnen met het fruit. Rijpe kweeperen verspreiden een heerlijke, uitnodigende geur, maar rauw zijn ze hard en oneetbaar. Hun natuurlijke zoetheid komt pas naar boven als je ze langzaam gaarstooft. Dit is bovendien de ideale manier om extra smaakmakers toe te voegen als je dat wilt. Als je ze pocheert in een lichte siroop met specerijen naar keuze, levert dat twee traktaties in een op. Ten eerste: een heerlijke portie gepocheerde kweeperen, die je tot compote kunt roeren voor bij je pap of dessert, of heel kunt laten om te gebruiken als taartvulling of zoet extraatje bij de borrel. En ten tweede: de achtergebleven pocheervloeistof, die zich volgezogen heeft met de smaak van de kweeperen en specerijen en die de basis vormt voor je kweeperengelei. Om de siroop te krijgen voor de gelei in het onderstaande recept heb ik een dubbele portie gemaakt van mijn gepocheerde kweeperen met gember en kardemom; het recept hiervoor vind je hier.

Dan de pectine. Pectine is het geleermiddel dat helpt om jam en gelei te laten stollen. Het is een polysaccharide dat van nature voorkomt in de celwanden van planten en verschillende soorten fruit, en de schil en pitten van kweeperen bevatten er nu net heel veel van. Als je deze mee laat koken met het vruchtvlees, geven ze de pectine af aan de pocheervloeistof en zal de gelei vervolgens gemakkelijker indikken.

Als je pectine zo los aan siroop toevoegt, gebeurt er niets. Het is nodig om iets zuurs toe te voegen om de pectine te activeren. Wat nu goed uitkomt, is dat kweeperen heel goed combineren met citrusfruit. Ik heb flink wat citroen aan de compote toegevoegd, gewoon omdat het zo lekker is, maar de citroen levert daarnaast dus ook zijn bijdrage bij het maken van de gelei.

Suiker is nodig om de gelei te laten stollen, maar ook om hem houdbaar te maken, want als het suikergehalte hoog genoeg is, kunnen bacteriën er niet in groeien. Dit juiste suikergehalte kun je op twee manieren bereiken. Als je de pocheervloeistof inkookt, wordt de hoeveelheid suiker die in het oorspronkelijke recept is toegevoegd geconcentreerd, tot hij het niveau bereikt waarop de gelei stevig wordt. Omdat je de pocheervloeistof hierbij deels laat verdampen, worden alle smaken in de vloeistof in dezelfde mate geconcentreerd. Deze methode levert dus een kleine hoeveelheid gelei op met een diepe kleur en een sterke fruitsmaak.

kweeperengelei

De tweede manier waarop je het suikergehalte in de siroop voldoende kunt verhogen om er gelei van te kunnen maken, is door gewoon wat extra toe te voegen. Dit betekent dat je geen pocheervloeistof kwijtraakt aan de lucht en dat je inspanningen dus meer jam opleveren. De kleur en smaak van de jam zijn minder diep dan bij de vorige methode, maar hij is nog steeds heel lekker. Als je naast de suiker ook nog extra pectine toevoegt en de richtlijnen op de verpakking ervan opvolgt, hoef je de siroop helemaal niet meer in te koken en is je jam binnen een paar minuten klaar.

kweeperengelei

Welke methode je kiest is een kwestie van persoonlijke voorkeur en daarom beschrijf ik ze hieronder allebei. Beide methoden leveren een portie prachtige, natuurlijk roze kweeperengelei op met een frisse, citroenige smaak. Als je in bent voor variatie en voor de feestdagen zin hebt in een jam met een zoete, kruidige smaak, werkt dit recept even goed als je de pocheervloeistof gebruikt van mijn kweeperencompote met vanille en steranijs.

Veel kookplezier!

kweeperengelei

Kweeperengelei met gember en kardemom – methode 1: inkoken van de kweeperensiroop

Deze methode levert 1 grote of 2 kleinere potjes jam op met een diepe kleur en een geconcentreerde kweeperensmaak.

Ingrediënten

 

Bereiding

Leg een schoteltje in de vriezer en zet je gesteriliseerde potten klaar op een theedoek (zie tip beneden).

Giet de pocheervloeistof in een pan. Breng het mengsel aan de kook en zet dan het vuur iets lager. Kook de vloeistof in tot 2/3 van het oorspronkelijke volume. Pak dan het gekoelde schoteltje erbij om te testen of de vloeistof al genoeg is ingedikt.

kweeperengelei

Laat een theelepel van de hete gelei op het schoteltje lopen. Laat de druppel een minuut afkoelen en trek er dan met je vinger of een lepel een streep doorheen. Als het jamoppervlak rimpelt en de streep blijft staan, is de gelei klaar. Als de vloeistof terugloopt naar het midden, spoel dan het schoteltje af en zet het terug in de vriezer. Kook de vloeistof nog iets verder in en test opnieuw, tot de gewenste dikte is bereikt.

Neem als de gelei klaar is de pan van het vuur. Schep eventueel schuim van het oppervlak. Giet de hete gelei in de potten, tot net onder de rand. Tik eventuele luchtbellen eruit, sluit dan de potten en zet ze ondersteboven. Laat ze een paar minuten zo staan, zet ze dan weer rechtop en laat ze afkoelen. De gelei zal stollen wanneer hij afkoelt.

De gelei kan op een koele, droge plaats een half jaar bewaard worden. Zet hem na het openen van de pot in de koelkast en maak hem binnen een paar weken op.

kweeperengelei

Kweeperengelei met gember en kardemom – methode 2, met toegevoegde suiker en pectine

Als je extra pectine toevoegt naast de hoeveelheid die al in de pocheervloeistof zit, zal de gelei sneller stollen. Dit betekent dat je hem minder lang hoeft in te koken en dat je meer jam overhoudt. Omdat de niet-ingekookte pocheervloeistof wateriger is, zul je ook extra suiker moeten toevoegen om de gelei goed dik te laten worden. Deze methode levert ongeveer 6 potten op met een lichtgekleurde gelei met een lichte, fruitige smaak.

Ingrediënten

  • 1 liter pocheervloeistof, afkomstig van een dubbele portie van mijn gepocheerde kweeperen met gember en kardemom
  • 400 g suiker
  • pectinekristallen, gedoseerd volgens de aanwijzingen op de verpakking. Je kunt in plaats hiervan ook geleisuiker gebruiken waar de pectine al in zit.

 

Bereiding

Zet je gesteriliseerde potten klaar op een houten plan of theedoek (zie tip beneden).

Giet de pocheervloeistof in een pan en voeg de suiker en pectine toe.

Breng het mengsel al roerend aan de kook. Laat het ongeveer 4 minuten goed doorkoken (controleer de aanwijzingen op de verpakking van de pectine of geleisuiker die je gebruikt en pas de kooktijd eventueel aan).

Schep eventueel schuim van het oppervlak. Giet de hete gelei in de potten, tot net onder de rand. Tik eventuele luchtbellen eruit, sluit dan de potten en zet ze ondersteboven. Laat ze een paar minuten zo staan, zet ze dan weer rechtop en laat ze afkoelen. De gelei zal stollen wanneer hij afkoelt.

De gelei kan op een koele, droge plaats een half jaar bewaard worden. Zet hem na het openen van de pot in de koelkast en maak hem binnen een paar weken op.

kweeperengelei

Tip – hoe steriliseer je glazen potten voor jam of gelei

  • Was de glazen potten en hun deksels af met heet water en zeep, of laat de vaatwasser dit voor je doen. In het algemeen maakt een vaatwasbeurt de potten schoon genoeg om ze voor het inmaken van jam te kunnen gebruiken, wat betekent dat je ze hierna niet nog apart hoeft te steriliseren. Maar soms zijn de potten nog niet helemaal droog als ze uit de vaatwasser komen. Dan is het verstandig om ze, net als de met de hand gewassen potten, in de oven na te drogen zoals hieronder beschreven.
  • Verwarm de oven voor op 140°C. Zet de natte potten en deksels op een theedoek op een bakplaat en laat ze 10 minuten in de oven drogen.
  • Vul en sluit de potten bij voorkeur zo snel mogelijk na het steriliseren. Zorg er in de tussentijd voor dat je de binnenkant van de potten en deksels niet aanraakt.